ประวัติ


สืบเนื่องจากวันที่ ๑๔ สิงหาคม ๒๕๓๗ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพระราชดำริกับนายสุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการ กปร. ในขณะนั้น ณ พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ให้จัดหาพื้นที่ที่เหมาะสมเพื่อทดลองปลูกและฟื้นฟูสภาพป่าชายเลนเพื่อให้ ระบบนิเวศป่าชายเลนกลับคืนสู่ธรรมชาติ ต่อมาเมื่อวันที่ ๑๗ สิงหาคม ๒๕๓๗ ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงปลูกป่าชายเลนชนิดต่าง ๆ ที่คลองบางตราใหญ่และคลองบางตราน้อย และได้พระราชทานพระราชดำริเพิ่มเติมกับผู้กำกับการ ๑ กองบังคับการฝึกพิเศษ ในขณะนั้น ให้ดำเนินการหาวิธีที่จะดูแลรักษาให้ต้นไม้ชายเลนที่ปลูกไว้นี้อยู่รอดและ ให้ดำเนินการปลูกป่าชายเลนต่อไปในพื้นที่ที่เหลืออยู่ทั้งสองแห่ง ที่บริเวณคลองบางตราใหญ่และคลองบางตราน้อย


และเมื่อวันที่ ๒ เมษายน ๒๕๔๑ ขณะที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงจักรยาน และทรงวิ่งออกกำลังพระวรกายบริเวณค่ายพระรามหก ได้ทอดพระเนตรสภาพดินและพื้นที่รกร้างที่มีคราบเกลือบนพื้นดิน จึงได้พระราชทานพระราชดำริกับท่านผู้หญิงบุตรี  วีระไวทยะ ให้หาทางฟื้นฟูดินเสื่อมโทรมดังกล่าวให้เป็นพื้นที่สีเขียวและมีความสวยงาม ตามธรรมชาติเพื่อใช้เป็นพื้นที่นันทนาการและเป็นพื้นที่สำหรับศึกษาระบบ นิเวศที่ได้ปรับตัวหลังจากมีการปรับปรุงพื้นที่แล้ว


จน กระทั่งในปีพุทธศักราช ๒๕๔๓ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และมูลนิธิพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี จึงได้ร่วมกันจัดตั้ง “อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติ” ณ ค่ายพระรามหก อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาสที่เจริญพระชนมายุครบ ๔ รอบ ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๖ โดยมีแนวทางในการดำเนินการตามแนวพระราชดำริและพระราชกรณียกิจ ที่ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงงานในบริเวณค่ายพระรามหก เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้อุทยานฯ เป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต โดยมุ่งหวังว่าเมื่ออุทยานฯ แห่งนี้เสร็จสมบูรณ์แล้ว จะเป็นสถานที่เผยแพร่พระเกียรติคุณและพระปรีชาสามารถในด้านการอนุรักษ์ ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม ให้เป็นที่ประจักษ์ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ และจะเป็นสถานที่ศึกษาหาความรู้ทางด้านการฟื้นฟูป่าชายเลน ป่าชายหาด ป่าเบญจพรรณ และที่อยู่อาศัยของสัตว์นานาชนิด ตลอดจนเป็นสถานที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและเชิงประวัติศาสตร์ อันทรงคุณค่าของประเทศไทยและของโลก


ต่อมาเมื่อวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๔๓ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระราชานุญาตให้อัญเชิญพระ นามาภิไธยเป็นนามอุทยานว่า “อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร” (The Sirindhorn International Environmental Park) และพระราชทานพระราชานุญาตให้อัญเชิญอักษรพระนามาภิไธย “สธ” ประดับตราสัญลักษณ์ของอุทยาน


อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร บริหารจัดการโดยมูลนิธิอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งมีนายสุเมธ ตันติเวชกุล เป็นประธานกรรมการก่อตั้งมูลนิธิฯ เพื่อให้ดำเนินงานไปตามแนวทางพระราชดำริ โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้อยู่ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ตั้งแต่วันที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๔๕ เป็นต้นมา

 

นอกจากนี้ อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร ยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในการเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธรอย่างเป็น ทางการ เมื่อวันที่ ๑๙ กรกฎาคม ๒๕๕๑ นำความปลาบปลื้มมาสู่คณะผู้บริหาร และบุคลากร ตลอดจน หน่วยงานต่าง ๆ ที่ให้การสนับสนุนการดำเนินงานตามแนวทางพระราชดำริของอุทยานสิ่งแวดล้อมนานา ชาติสิรินธรเป็นอย่างยิ่ง


สัญลักษณ์อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร

บนสุดคือ อักษรพระนามาภิไธย สธ หมายถึง การเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จะทรงเจริญพระชนมายุครบ 48 พรรษา เพื่อแสดงให้เห็นถึงพระเกียรติคุณและพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระเทพรัตนราช สุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม


รูปต้นไม้สีเขียว หมายถึง อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร เป็นสถานที่ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม ป่าชายเลน ป่าเบญจพรรณ เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์นานาชนิดในที่นี้แสดงเป็นรูปนกเพื่อให้รู้ว่า การที่นกบินเข้ามาหาอาหาร หรือมาทำรัง แสดงว่าที่นั่นย่อมมีความอุดมสมบูรณ์ของป่าและสัตว์หลากหลายชนิด


เส้นสีฟ้า หมายถึง การฟื้นฟู การดูแลรักษาป่าชายเลน ป่าชายหาด ให้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์ เปรียบเสมือนน้ำพระทัยที่คอยให้ความช่วยเหลือ การอนุรักษ์ผืนป่าที่เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า พืชพันธุ์ต่าง ๆ ไว้


รูปสีน้ำเงิน หมายถึง มหาสมุทร ทะเล รูปปลา ปะการัง หญ้าทะเล อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร เป็นอุทยานทางชายฝั่งทะเลที่มีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรทางธรรมชาติ เป็นเสมือนที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาและเชิงประวัติศาสตร์ อันทรงคุณค่าของประเทศไทยและของโลก